Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 29 Δεκεμβρίου 2011

Sex & Robots

Πρώτη δημοσίευση περιοδικό "Εψιλον", Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 2008.



«Ξυπνάω αργοπορημένη και ψάχνω στο δίπλα μαξιλάρι για τον Robo50. Αυτός όμως έχει ήδη σηκωθεί, ‘άργησες πάλι’ μου λέει χαμογελώντας και φέρνει καφέδες για δύο. Πώς τα καταφέρνει να ναι πάντα στην ώρα του;
Τον αγόρασα online πριν τρία χρόνια- το βράδυ που χώρισα με τον τελευταίο άνθρωπο που είχα σχέση. Τότε ζήλευα υπερβολικά, (ο λόγος που χώρισα) και έτσι αποφάσισα να μην τα ξαναφτιάξω με ανθρώπους. Τα παιδιά δεν με ενδιέφεραν ποτέ, οπότε είπα να ξεμπλέξω μια και καλή με αυτό το συναίσθημα. Να χω το κεφάλι μου ήσυχο. Πήγα και διάλεξα λοιπόν έναν κούκλο πρώτης τάξεως, προγραμματισμένο για «εργασία από το σπίτι». Έτσι λένε όσους δουλεύουν απ’το σπίτι μέσω internet για το δημόσιο, και αυτοί συνήθως μαγειρεύουν κιόλας και κρατάν και το σπίτι συμμαζεμένο. Σήμερα η τιμή τους έχει πέσει στο εν τρίτο.
Την μικρή περιουσία που πλήρωσα τότε, πάντως, δεν την μετανιώνω: έχω έναν τρομερό εραστή, κανείς δεν καταλαβαίνει ότι είναι ρομπότ ενώ με αφήνουν αδιάφορη ανησυχίες τύπου: που θα βρω τον τέλειο άντρα, ή πώς θα τον κρατήσω. Έκτοτε, είμαι πώς να το πω… ήρεμη. Δουλεύω περισσότερο. Ζω υγιεινά. Και είναι μόνο κάτι μουντές μέρες σαν σήμερα που αναρωτιέμαι αν γι’ αυτό εφευρέθηκαν τελικά όλα αυτά τα ρομπότ…
Ανοίγω την tv ενώ ντύνομαι. Πάλι πορείες. Τα ρομπότ ξανά στους δρόμους, το νέο debate είναι αν θα επιτραπούν οι υιοθεσίες παιδιών σε ζευγάρια όπου ο ένας από τους δύο είναι ρομπότ. Θα περάσει, σκέφτομαι. Όπως πέρασε πριν 5 χρόνια ο νόμος που επιτρέπει τους ‘μεικτούς’ γάμους. Ο καλός μου έχει αμέσως άποψη επ’ αυτού. ‘Αγαπάω τα παιδάκια. Προτείνω να αρχίσουμε να το συζητάμε’, μου χαμογελά πίσω από το λάπ τοπ. Τουλάχιστον δεν κατεβαίνει στις πορείες...»

Έτσι θα ξεκίναγε- αν έγραφα- το πρώτο μου μυθιστόρημα. Αν προλάβαινα να το ολοκληρώσω πριν το 2050, δε, θα θεωρείτο «επιστημονικής φαντασίας». Μετά θα ήταν «κοινωνικό»...

Οι σκέψεις μου μπήκαν όταν υπέπεσε στην αντίληψή μου ένα άλλο βιβλίο, που κυκλοφόρησε πριν δυο μήνες. Λέγεται «Sex with Robots», και το έγραψε ένας εξπέρ της τεχνητής νοημοσύνης, ο εξινταδυάχρονος David Levy. Αυτός ο ειδικός θεωρεί πως γύρω στο 2050 θα μπορούμε να κάνουμε σεξ με ρομπότ, τα οποία έως τότε θα είναι εντελώς δυσδιάκριτα με τους ανθρώπους. Τα ονόμασε sexbots (διαχωρίζοντάς τα σε fembots και malebots) ενώ τόνιζε πως «θα υπάρχει εκπληκτικό σεξ για όλους, καθώς ένα καλοσχεδιασμένο sexbot θα κατέχει στην εντέλεια όλες τις σεξουαλικές τεχνικές».
Ο παγκόσμιος τύπος αγκάλιασε το βιβλίο κάπως ενοχικά: αρκετοί βιβλιοκριτικοί χλεύασαν το θέμα, άλλοι το θεώρησαν υπερβολικό, πολύ καλό για να’ ναι αληθινό, ενώ όσοι τον πίστεψαν κινήθηκαν με φανερή επιφυλακτικότητα χωρίς να πάρουν θέση. Ασυγκίνητο πάντως δεν άφησε κανέναν. Το σεξ πουλάει, τι να κάνουμε; Αυτό φέρει ως επιχείρημα και ο ίδιος ο Levy: επειδή ακριβώς μοσχοπουλάει, το σεξ θα είναι ένα από τα πρώτα πεδία εφαρμογής, η «μεγάλη αγορά», των ρομπότ.
Προσωπικά τα δημοσιεύματα με άφησαν με ένα αίσθημα ανικανοποίητου. Ήθελα να μάθω και άλλα. Πήρα και διάβασα, λοιπόν, το βιβλίο. Και πάλι. Μου κάλυψε μεν την θεωρία, όχι όμως όλες τις κοινωνικές ανησυχίες που ο πιθανός ερχομός των sexbots μου προκαλεί. Ευτυχώς ο κύριος Levy δέχτηκε αμέσως να μας παραχωρήσει μια συνέντευξη, ευελπιστώντας να μου τις λύσει…


- Κύριε Levy για όσους δεν διάβασαν το βιβλίο, περιγράψτε μας πως θα είναι αυτά τα sexbots;
- Χμ, μεγάλο θέμα για μια σύντομη απάντηση. Σε πολύ γενικές γραμμές: θα μοιάζουν ακριβώς με μας, θα μιλάν όπως εμείς, θα συμμετέχουν σε συζητήσεις, θα έχουν αισθήματα, εξυπνάδα, προσωπικότητα και θα είναι σεξουαλικά ενεργά.
- Αυτό που περιγράφεται είναι για πολλούς ο μεγαλύτερός τους φόβος: ρομπότ με συνείδηση. Πιστεύετε πως σε κάποια χρόνια θα φτιάχνουμε όντα ίδια με μας;
- Ασφαλώς τα ρομπότ μια μέρα, πολύ σύντομα, θα είναι προγραμματισμένα έτσι ώστε να έχουν συνείδηση. Ήδη γίνονται ακαδημαϊκές έρευνες και προσπάθειες για την επίτευξη αυτού του στόχου. Διατριβές με τίτλους όπως «Τεχνητή Συνείδηση», «Ρομποτική Συνείδηση» έχουν ήδη κυκλοφορήσει ενώ πραγματοποιούνται διαρκώς συνέδρια με αυτό το θέμα. Όλη αυτή η έρευνα, λοιπόν, μια μέρα θα έχει ως αποτέλεσμα τον σχεδιασμό ρομπότ που θα έχουν, αυτό που καταλαβαίνουμε ως, συνείδηση. Όσον αφορά το αν θα κατασκευάζουμε όντα ακριβώς όπως εμείς, όχι. Δεν θα είναι ακριβώς όπως εμείς. Δεν θα έχουν αίμα και οστά. Αλλά θα συμπεριφέρονται ακριβώς όπως οι άνθρωποι, σε όλες τους τις δραστηριότητες.

- Γράφεται πως τα ρομπότ που θα σχεδιαστούν για να αγαπούν και να ικανοποιούν σεξουαλικά τους ανθρώπους θα μειώσουν σταδιακά, ίσως και εξαφανίσουν, το ανθρώπινο αίσθημα της μοναξιάς. Θεωρείται ότι αυτό το συναίσθημα μπορεί να εξαφανιστεί ή να αλλάξει;
- Εάν ένας άνθρωπος που νοιώθει μοναξιά επειδή δεν έχει κανέναν να αγαπά ή κανέναν που τον αγαπά, αποκτήσει ξαφνικά ένα ρομπότ που τον αγαπά και που προκαλεί και στον ίδιο αισθήματα αγάπης, ο λόγος της μοναξιάς αυτού του ανθρώπου θα εξαφανισθεί. Ασφαλώς, θα υπάρχουν άνθρωποι που θα βρίσκουν στις συναναστροφές τους με τα ρομπότ λιγότερη ικανοποίηση απ’ ότι στις ανθρώπινες. Αλλά πιστεύω πως αυτή η στάση θα προέρχεται εν πολλοίς από την προκατάληψη τους απέναντι στις σχέσεις ανθρώπου- ρομπότ. Και έως το έτος 2050, ή εκεί γύρω, αυτοί οι άνθρωποι θα αποτελούν μια μικρή μειοψηφία.

- Οι πλαστικές κούκλες, όμως, οι δονητές και παρόμοια σεξουαλικά υποκατάστατα ακόμα προκαλούν σε πολλούς αισθήματα απέχθειας, ή θεωρούνται ταμπού. Στην περίπτωση των sexbots πως θα ξεπεραστούν αυτοί οι αρνητικοί συνειρμοί;
- Πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που θα βρίσκουν αποκρουστικό οποιοδήποτε σεξουαλικό υποκατάστατο. Επειδή δεν είναι αρκετά εξοικειωμένοι με την ιδέα, για θρησκευτικούς λόγους ή άλλους. Αλλά δείτε, ας πούμε, την άνοδο της δημοτικότητας των δονητών: στο Ηνωμένο Βασίλειο πωλούνται περί τα 2,5 εκατομμύρια ετησίως. Στις ΗΠΑ ο αριθμός ανέρχεται στα 30 εκατομμύρια το χρόνο! Υπάρχει λοιπόν ένας τεράστιος πληθυσμός παγκοσμίως που αναζητά μεγαλύτερη σεξουαλική ικανοποίηση και είναι διατεθειμένος να χρησιμοποιήσει σεξουαλικά υποκατάστατα. Με το που θα διατεθούν οι εραστές- ρομπότ στην αγορά, το θέμα θα υπέρ- καλυφθεί από τα ΜΜΕ. Θα διαβάζουμε κάθε μέρα άρθρα από ανθρώπους που θα περιγράφουν την εμπειρία τους με τα sexbots. Το να ακούει κανείς – σιγά σιγά και από διασημότητες- δηλώσεις όπως «Έκανα σεξ με το ρομπότ μου και ήταν φανταστικό! Είχα πολλαπλούς οργασμούς!», θα είναι κάτι διαδεδομένο, αυτονόητο. Έτσι η διασημότητα των sexbots θα λάβει τρομερές διαστάσεις, ο κόσμος θα εξοικειωθεί μαζί τους και η ζήτηση τους θα αυξηθεί.
- Θα μπορούν όλοι να έχουν έναν εραστή- ρομπότ, ή θα είναι προνόμιο μόνο των πλουσίων;
- Στην αρχή η τιμή τους θα είναι εξωπραγματική, μόνο οι πραγματικά πλούσιοι θα μπορούν να τα αγοράσουν. Στη συνέχεια όμως, καθώς η ζήτησή τους θα αυξάνεται η τιμή τους θα πέσει κάπως και αρκετοί άνθρωποι θα δύνανται να τα νοικιάζουν με την ώρα. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ιαπωνία και στην Κορέα: είναι πλέον δυνατή η ενοικίαση των sex dolls (σ.σ. πολυτελής κούκλες από σιλικόνη, ακριβή αντίγραφα γυναικών) με την ώρα, η οποία κοστίζει στους πελάτες περί τα 100 δολάρια, ενώ η αγορά ενός sex doll θα τους στοίχιζε κάποιες χιλιάδες δολάρια. Στο τέλος βέβαια, καθώς η ζήτησή τους θα αυξάνεται όλο και περισσότερο, η τιμή τους θα γίνει προσιτή σε όλους. Αναλογισθείτε τι έγινε με την τηλεόραση, το βίντεο, τα κινητά. Τα sexbots θα έχουν αναμφίβολα την ίδια οικονομική πορεία που είχαν όλα σχεδόν τα νέα ηλεκτρονικά επιτεύγματα.


- Πιστεύεται ότι θα υπάρξουν και ρομπότ που θα μοιάζουν με παιδιά, αλλά θα έχουν σεξουαλικές επιδόσεις ενήλικα, προκειμένου να ικανοποιούνται παιδεραστές; Και αν ναι, θα προκύψουν ηθικά ζητήματα, παρότι ουσιαστικά μιλάμε για μηχανές;
- Αυτό είναι ένα δύσκολο θέμα, και μια πολύ καλή ερώτηση. Πιστεύω πως τέτοια ρομπότ θα σχεδιαστούν, αλλά ως μια μορφή θεραπείας. Για να γιατρευτούν οι άνθρωποι που υποφέρουν από αυτή τη σεξουαλική διαταραχή. Ασφαλώς, ελλοχεύει ο κίνδυνος οι παιδόφιλοι να χρησιμοποιούν επί μονίμου βάσεως τέτοια ρομπότ- παιδιά, προφασιζόμενοι ότι έτσι δεν θέτουν σε κίνδυνο τα πραγματικά παιδιά. Και από αυτό, ναι, θα προκύψουν τεράστια νομικά και ηθικά ζητήματα. Είναι διεστραμμένο; Είναι καλύτερα έτσι; Καλλιεργεί την παιδοφιλία; Σίγουρα θα είναι μια από τις τρομερές διαμάχες που θα ξεσπάσουν … Δεν προσποιούμαι ωστόσο ότι έχω όλες τις απαντήσεις.

- Σήμερα, το ίντερνετ έχει αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, δουλεύουμε, καταναλώνουμε και κοινωνικοποιούμαστε. Κάποιοι δεν θα μπορούσαν να φανταστούν την ζωή τους χωρίς αυτό. Πώς πιστεύετε ότι θα αλλάξουν τα sexbots τις ζωές μας για πάντα;
- Στην ουσία θα αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους, τόσο τις σεξουαλικές όσο και τις πλατωνικές. Σε γενικές γραμμές οι σχέσεις των ανθρώπων έχουν επαναπροσδιοριστεί και αλλάξει κατά πολύ τα τελευταία 50 χρόνια. Το ίδιο και ο θεσμός του γάμου. Καθώς ο καιρός περνάει, αυτές οι αλλαγές θα είναι όλο και πιο δραματικές, το ίδιο και η ταχύτητα με την οποία θα πραγματοποιούνται. Έτσι, στα επόμενα 50 χρόνια, οι αλλαγές που θα βιώσουμε θα είναι πολύ πιο ριζοσπαστικές από αυτές του περασμένου μισού αιώνα και τα ρομπότ, ως ένα νέο είδος «ατόμου», θα παίξουν κυρίαρχο ρόλο σε αυτές.
- Μήπως αυτά τα νέα «άτομα» θα εμποδίζουν τους ανθρώπους από το να κάνουν υγιείς και φυσιολογικές σχέσεις με άλλους ανθρώπους; Αν είναι όντως τόσο τέλεια, γιατί να προτιμήσεις έναν άνθρωπο στη ζωή και στο κρεβάτι σου, που πιθανότατα δεν θα είναι τόσο φοβερός εραστής, που μπορεί να σε παρατήσει ή να σε πληγώσει;
- Δεν πιστεύω πως ο άνθρωπος θα πάψει να συνάπτει σχέσεις με άλλους ανθρώπους. Το ένστικτό του ομοίου θα μας σπρώχνει στο να διατηρούμε κοντά μας ανθρώπους. Αναμφίβολα όμως θα υπάρξουν και αρνητικά. Για παράδειγμα, αν ένας άντρας γνωρίζει ότι μια γυναίκα (μπορεί να) κάνει καταπληκτικό σεξ με ένα ρομπότ, θα αυξηθεί τρομερά το άγχος επίδοσής του. Και αυτό, φαντάζομαι, πως θα είναι ένα από τα κυριότερα προβλήματα, που θα πρέπει να ερευνηθεί και να αντιμετωπιστεί. Τώρα δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την απάντηση, θα πρέπει να περιμένουμε να εμφανιστούν πρώτα τα ρομπότ- εραστές και να γίνουν αρκετές ψυχολογικές έρευνες στους ανθρώπους. Πάντως όσον αφορά το μέλλον των σχέσεων με ανθρώπους, θεωρώ ότι θα είναι πραγματικά πολύ λαμπρό: Πολλοί άνθρωποι θα απολαμβάνουν τις σχέσεις με τα ρομπότ, που θα λειτουργούν συμπληρωματικά στις σχέσεις τους με τους ανθρώπους. Ίσως μάλιστα τα ρομπότ να μας βοηθήσουν να βελτιώσουμε την συμπεριφορά μας απέναντι στους άλλους καθώς δεν θα θέλουμε ο άνθρωπος- σύντροφός μας να θεωρεί ότι η ζωή με ένα ρομπότ- σύντροφο είναι καλύτερη…
- Στις διαπροσωπικές σχέσεις, λοιπόν, τα ρομπότ- εραστές ενδέχεται να ανεβάσουν τον πήχη. Τι πιστεύετε πως θα αλλάξει στην πορνεία και στον πληρωμένο έρωτα;
- Α, το να πληρώνει κανείς για σεξ με ανθρώπους θα καταστεί κάτι πολύ σπάνιο. Απλά δεν θα χρειάζεται
- Στην πορνογραφία;
- Θα αλλάξει. Θα αναδυθούν νέες μορφές, στις οποίες τα ρομπότ θα είναι στο επίκεντρο: Οι άνθρωποι θα απολαμβάνουν να βλέπουν ανθρώπους που θα κάνουν έρωτα με ρομπότ.
- Στους βιασμούς;
- Φαντάζομαι ότι θα μειωθούν δραματικά. Γιατί θα είναι πλέον πολύ εύκολο να ικανοποιηθούν αυτές τις ορμές.
- Στα νούμερα της υπογεννητικότητας;
- Δεν πιστεύω να επηρεαστούν.
- Η ζήλια και η απιστία, θα επηρεαστούν;
- Θα έχουμε λιγότερη ζήλια και λιγότερες απιστίες. Πιστεύω πως οι άνθρωποι δεν θα αντιλαμβάνονται το σεξ με το ρομπότ ως μορφή απιστίας, παρά μάλλον ως μορφή αυνανισμού. Κάπως σαν τους δονητές. Άρα θα είναι διαρκώς ανανεωμένοι σεξουαλικά, πράγμα που θα αποτρέπει την πραγματική απιστία.
- Και το δέος, το μυστήριο που οι άνθρωποι νοιώθουν απέναντι στον έρωτα- συναισθήματα μέχρι χθες άκρως προσωπικά και σπάνια; Αυτά τι θα απογίνουν;
- Δεν νομίζω να αλλάξουν στις σχέσεις ανθρώπου με άνθρωπο. Είναι αιώνια. Αλλά σίγουρα θα είναι κάπως διαφορετικά στις σχέσεις ανθρώπου – ρομπότ.
- Εάν σε ένα (ανθρώπινο) ζευγάρι, ο ένας από τους δύο κοιμηθεί με ένα ρομπότ, μπορούμε να χρησιμοποιούμε την λέξη «απιστία», εάν το ερωτευτεί;
- Ναι, θα είναι μια μορφή απιστίας. Κοιτάξτε, όπως λέγαμε πριν, θεωρώ πως οι περισσότεροι θα αντιλαμβάνονται το σεξ με sexbots μάλλον σαν μια μορφή αυνανισμού. Αλλά σίγουρα, κάποιοι θα επιμένουν να το βλέπουν σαν απιστία. Οπότε η απάντησή μου σε αυτό που με ρωτάτε είναι ότι εν πολλοίς θα εξαρτάται από τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά: Από την φύση της σχέσης του με τον σύντροφο- άνθρωπο, την φύση της σχέσης με τον εραστή- ρομπότ, αλλά και την γενικότερη στάση του ζευγαριού απέναντι στο ζήτημα της απιστίας
- Εσείς θα κοιμόσασταν με μια fembot;
- Ναι, από περιέργεια, για να δω πως είναι σε σύγκριση με το πραγματικό σεξ.
- Θα αφήνατε τη γυναίκα σας να δοκιμάσει;
- Μα πως μπορώ να της το απαγορεύσω; Αφού ο ίδιος δηλώνω πως θα το έκανα!
- Πιστεύεται ότι χρειαζόμαστε τα sexbots;
- Αν χρειαζόμαστε τα sexbots; Πιστεύετε ότι πραγματικά χρειαζόμασταν την τηλεόραση; Χρειαζόμασταν τα κινητά; Χρειαζόμασταν τα αεροπλάνα; Τα sexbots είναι μια ακόμη εφεύρεση που έρχεται. Είναι κάτι αναπόφευκτο, και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να προετοιμαστούμε για τον ερχομό τους…

2 σχόλια: